lock1

Stale pogarszający się stan środowiska przyrodniczego jest tematem dyskusji na całym świecie. Kryzys dotyczący stosunku człowieka do środowiska, pojawił się i narasta obejmując swym zasięgiem cały świat.


Dlatego ogromnie ważnym problemem ludzkości u progu XXI wieku jest przetrwanie i stworzenie warunków godnego życia dla przyszłych pokoleń, życia w harmonii z naturą i drugim człowiekiem.

Wszyscy powinni mieć świadomość, że ochrona i kształtowanie środowiska, w którym żyjemy, jest koniecznością a zatem podstawowym obowiązkiem każdego człowieka, gdyż każdy jest tylko chwilowym użytkownikiem tego środowiska i ma obowiązek przekazać je innym, następnym pokoleniom.

Kształtowanie właściwej postawy wobec środowiska należy rozpocząć od najmłodszych lat, bowiem świadomość człowieka kształtuje się przez całe życie, jednak jej podstawy każdy zdobywa w dzieciństwie i młodości, kiedy jest wrażliwy na wszystko co go otacza.

Jednym ze skutecznych czynników aktywizujących dzieci jest kontakt z przyrodą, która jest bogatym źródłem przeżyć, wrażeń, doznań. Bezpośrednie zetknięcie dziecka z przyrodą wywołuje u niego chęć aktywnego działania w niej, a także budzi uczucia opiekuńczości i przyjaźni wobec świata roślin i zwierząt. Jednak w wielu wypadkach w niewystarczającym zakresie i stopniu wykorzystuje się najbliższe środowisko jako miejsce i środek edukacji ekologicznej, a tym samym obserwację i doświadczenie jako metody nauczania i uczenia się, poznawania i przeżywania jej bogactwa i piękna.

W zbliżaniu dzieci przedszkolnych do przyrody i zaznajamianiu ich z zagrożeniami ekologicznymi szczególnie ważne jest uczenie się przez przeżywanie. Stwarza ono optymalne warunki do rozbudzania uczuć dzieci, a także sprawia, że wiedza o przyrodzie ożywionej i nieożywionej, i zasobach jej ochrony staje się wartością, której chcemy bronić i dla której chcemy pozyskać innych.

Edukacja ekologiczna

Gwałtowne przyśpieszenie degradacji środowiska, jakie nastąpiło w naszym stuleciu i związane z nią alarmujące doniesienia ekspertów sprawiły, że problematyka ekologiczna znalazła się w centrum uwagi.

Świat zdaje się zrozumiał, że taki obraz rzeczywistości wymaga podjęcia pilnych środków zaradczych, międzynarodowych działań na szczeblu lokalnym, regionalnym, narodowym. Ważne znaczenie wydaje się mieć, że obecnie już nie tylko naukowcy, ale i wielu mężów stanu, polityków wykazuje zainteresowanie i troskę o ochronę środowiska, dostrzega niezbędność dokonywania zmian w ludzkiej świadomości na drodze edukacji.

Zwykle edukacja jest utożsamiana z szeroko pojętym wychowaniem. Eksperci opisują ją jako ogół wpływów na jednostki i grupy ludzkie, sprzyjających rozwojowi osobowości, obejmujące swym zasięgiem szereg procesów, metod i form działania, mających na celu zmianę zachowań ludzi w stosunku do innych i środowiska, zgodnie z akceptowanymi wzorami i ideałami.

„Edukacja ekologiczna to ogół czynności i procesów umożliwiających ludziom:
1) poznanie przyrody, społeczeństwa i kultury z punktu widzenia wpływu tych elementów na jakość holistycznie pojmowanego środowiska społeczno - przyrodniczego;
2) uczestnictwo w przekształcaniu tych elementów ich życia w zgodzie z zasadą harmonii między głównymi składowymi środowiska społeczno - przyrodniczego;
3) realizację tej zasady w indywidualnym, w miarę wszechstronnym, rozwoju własnej sprawności fizycznej i umysłowej, zainteresowań i zdolności.”

Edukacja ekologiczna powinna dostarczać rzetelnej wiedzy o środowisku, przemawiać do naszej wyobraźni, rozbudzać w nas z jednej strony sumienie ekologiczne, z drugiej zaś wrażliwość na piękno i bogactwo natury, a także kształtować umiejętność i chęć działania na rzecz środowiska. Wyróżnia się w niej trzy zasadnicze elementy:

  • edukacja w środowisku: środowisko jest wykorzystywane jako źródło wiedzy oraz rozwoju wszechstronnych umiejętności ucznia,
  • edukacja o środowisku: nauka o lokalnym i globalnym środowisku, która ma na celu ułatwienie zrozumienia zasad współistnienia systemu przyrodniczego i świata człowieka,
  • edukacja na rzecz środowiska: ukształtowanie pełnego troski podejścia do środowiska oraz wpojenie takich wartości, by każdy mógł poczuć się odpowiedzialnym za postępowanie wobec świata przyrody.

Prowadząc edukację ekologiczną należy głównie pamiętać, że nie może ona obejmować tylko kształcenia, czyli przekazywania wiedzy, ale również wychowanie, czyli kształtowanie postawy proekologicznej.

„Cele edukacji ekologicznej mogą być osiągnięte tylko przez jednoczesne kształcenie
i wychowanie ekologiczne. Wiedza obiektywna o świecie jest pewną sumą informacji, której można się wyuczyć w procesie kształcenia. Jednak nie można tylko teoretycznie nauczyć się miłości do przyrody i troski o nią.”

Najważniejszymi celami edukacji ekologicznej powinno być uświadomienie ludzkości, że:

  • każdy człowiek ma wpływ na stan środowiska,
  • wszystko co otacza człowieka jest środowiskiem,
  • każdy człowiek jest bezpośrednio lub pośrednio odpowiedzialny za aktualny i przyszły stan środowiska,
  • zdrowie i poczucie każdego człowieka uzależnione jest od jakości środowiska, - poszczególne składniki naturalnego środowiska przyrodniczego oraz będące wytworem człowieka, są od siebie wzajemnie uzależnione, uświadomienie wszystkim ludziom pełniącym kierownicze funkcje na wszystkich szczeblach władzy, że ich decyzje wpływają na stan środowiska w jakim żyjemy, musi nastąpić realizacja zrównoważonego rozwoju (ekorozwoju),
  • postępowanie człowieka uzależnione jest od posiadanej świadomości i odpowiedzialności.

Ponadto edukacja ekologiczna powinna rozwinąć następujące umiejętności: obserwację środowiska, gromadzenie danych, analizę materiału badawczego, porównywanie
i odróżnianie, formowanie hipotez, wnioskowanie i prognozowanie, poszukiwanie możliwości rozwiązań konkretnych problemów i przewidywanie ich skutków.

Edukacja ekologiczna powinna kształtować postawy, a między innymi: poczucie moralnej odpowiedzialności za stan środowiska przyrodniczego i społecznego, gotowość uczestniczenia w działaniach ochronnych i afirmację wartości sprzyjających przyrodzie.

Mądra edukacja ekologiczna nie może więc ograniczać się do przekazywania porcji wiadomości niezbędnych do zrozumienia, jak funkcjonuje świat przyrody. Powinna pomóc
w znalezieniu miejsca w świecie pojmowanym jako harmonijna całość ludzi z przyrodą. Powinna także służyć wykształceniu aktywności i odpowiedzialności za los Ziemi.

Mamy nadzieję, że realizując w naszym Przedszkolu program edukacji ekologicznej „Przedszkolakowi bliska ochrona środowiska” uda nam się rozbudzić w dzieciach odpowiedzialność za przyrodę w najbliższym otoczeniu oraz uwrażliwić ich na otaczające nas piękno.

Opracowała
Agnieszka Lentas – Kowalczyk

Początek strony
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com